640.000 nhân viên y tế bệnh viện công chờ được tăng phụ cấp

Sau 15 năm áp dụng, Quyết định 73/2011/QĐ-TTg và 75/2009/QĐ-TTg đã trở nên lỗi thời khi mức phụ cấp quá thấp, đối tượng chưa bao phủ hết và cơ chế chi trả không còn phù hợp với hệ thống tiền lương mới.

Trong bối cảnh cải cách chính sách tiền lương từ ngày 1/7/2024, Bộ Y tế đã hoàn thiện hồ sơ và gửi Bộ Tư pháp thẩm định dự thảo Nghị định, trong đó có ba nhóm thay đổi lớn về phụ cấp và một chính sách hỗ trợ hoàn toàn mới.

Ba loại phụ cấp được điều chỉnh toàn diện

Thay đổi đầu tiên là việc đổi "phụ cấp thường trực" thành "phụ cấp trực", cập nhật theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023. Việc này không chỉ là chỉnh lý thuật ngữ mà còn mở rộng cách bố trí ca kíp, linh hoạt theo loại hình đơn vị. Người lao động ở khoa hồi sức, cấp cứu, gây mê, sơ sinh, tâm thần… được hưởng phụ cấp phù hợp với tính chất đặc thù của công việc 24/24 giờ.

Bên cạnh đó, phụ cấp phẫu thuật, thủ thuật được sửa theo hướng bao quát hơn. Không chỉ bác sĩ, mà cả kỹ thuật viên, điều dưỡng, hộ sinh, nhân viên hỗ trợ phẫu thuật đều nằm trong diện hưởng.

Bộ Y tế dự kiến tính phụ cấp theo tỷ lệ phần trăm mức lương cơ sở, thay vì mức cố định như cũ, để bảo đảm tương xứng với công việc và trình độ chuyên môn.

Theo đó, mỗi ca trực, ca phẫu thuật hay ngày chống dịch sẽ được tính từ 5-20% mức lương cơ sở, tương đương 117.000-468.000 đồng tùy loại hình và điều kiện làm việc. Cách tính mới giúp phụ cấp tăng tương ứng khi lương cơ sở được điều chỉnh, đồng thời phản ánh đúng cường độ lao động thực tế.

Dự kiến mức phụ cấp mới đối với nhân viên y tế (Ảnh: Nguyễn Hằng).

Đáng chú ý, phụ cấp chống dịch được nâng lên thành một cơ chế thường trực. Thay vì chỉ áp dụng khi có dịch bệnh lớn, dự thảo mở rộng sang các hoạt động phòng, chống dịch, ngộ độc, thảm họa y tế và khẩn cấp công cộng. Thành viên ban chỉ đạo, lái xe, nhân viên truyền thông hay hậu cần nếu trực tiếp tham gia cũng được hưởng phụ cấp, hỗ trợ ăn ở và bảo hộ lao động.

Những thay đổi này phản ánh một chuyển biến đáng kể, từ chính sách "bù đắp tượng trưng" sang ghi nhận thực tế công sức của lực lượng tuyến đầu, đặc biệt sau đại dịch COVID-19.

Tăng mạnh mức hỗ trợ cho y tế cơ sở

Một điểm nhấn đáng chú ý của dự thảo là việc chuyển "phụ cấp nhân viên y tế thôn, bản" thành "chế độ hỗ trợ hằng tháng" và mở rộng áp dụng với nhân viên y tế tổ dân phố ở các phường, thị trấn. Hiện nay, theo Quyết định 75/2009/QĐ-TTg, mức phụ cấp chỉ 300.000-500.000 đồng/tháng, tùy địa bàn, được chi từ ngân sách địa phương.

Dự thảo mới nâng mức hỗ trợ lên tương ứng từ 0,6 đến 1,0 lần mức lương cơ sở, tức khoảng 1,4-2,3 triệu đồng/tháng khi tính theo mức lương cơ sở mới 2,34 triệu đồng áp dụng từ 1/7/2024. Đối với cô đỡ thôn bản - lực lượng chuyên chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em ở vùng sâu, vùng xa, mức hỗ trợ có thể lên tới 1,2 lần mức lương cơ sở, tức gần 2,8 triệu đồng/tháng.

Theo Bộ Y tế, mức hỗ trợ mới dự kiến tăng gấp 1,5-2 lần so với hiện hành (đang ở mức 400.000-500.000 đồng/tháng), nhằm giúp họ duy trì cuộc sống và yên tâm gắn bó với công việc. 

Cả nước hiện có khoảng 120.000 nhân viên y tế thôn, bản, tổ dân phố đang đảm nhiệm nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu. Họ được coi là “cánh tay nối dài” của hệ thống y tế, chịu trách nhiệm tuyên truyền, hướng dẫn tiêm chủng, theo dõi thai sản, phòng chống dịch tại cộng đồng. Việc tăng mạnh mức hỗ trợ được xem là bước “giải cứu” đội ngũ này khỏi tình trạng thu nhập quá thấp, khó duy trì công việc.

Thêm đối tượng hưởng phụ cấp đặc thù gắn với cải cách tiền lương

Dự thảo Nghị định cũng bổ sung nhiều nhóm đối tượng mới: sĩ quan, quân nhân, công an, công nhân quốc phòng làm việc trong cơ sở y tế của lực lượng vũ trang; các tổ chức giám định pháp y, pháp y tâm thần; các cơ sở trợ giúp xã hội công lập nuôi dưỡng người bệnh, thương binh, bệnh binh. Đây là những lực lượng thực hiện nhiệm vụ y tế công nhưng nhiều năm qua chưa được hưởng phụ cấp đặc thù.

Tất cả các khoản phụ cấp, hỗ trợ được tính toán dựa trên mức lương cơ sở mới 2,34 triệu đồng/tháng, theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP. Việc điều chỉnh giúp đồng bộ hóa chính sách tiền lương, bảo đảm thu nhập của người lao động công không bị giảm khi thực hiện cải cách theo Nghị quyết 27-NQ/TW và Kết luận 83-KL/TW của Bộ Chính trị.

Theo Bộ Y tế, dự thảo Nghị định mới sẽ tác động đến khoảng 640.000 người trong toàn hệ thống y tế công lập, gồm 520.000 viên chức, người lao động tại các bệnh viện, trung tâm y tế, cơ sở dự phòng và 120.000 nhân viên y tế thôn, bản, tổ dân phố, cô đỡ thôn bản. Chính sách mới nhằm nâng thu nhập, phản ánh đúng cường độ và tính chất đặc thù của công việc trong ngành y.