Nghề chăm sóc người cao tuổi: Nhiệm vụ trọng tâm chăm sóc sức khỏe nhân dân

Thấm nhuần triết lý ấy, bước vào kỷ nguyên mới, Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết số 18-NQ/TW (ngày 28/7/2026) của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về "xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển" đã đặt con người vào vị trí vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển. Các mục tiêu chiến lược đến năm 2030 đã được định hình rõ nét: Hệ thống an sinh xã hội phát triển bao trùm, đa tầng và bền vững; Chỉ số phát triển con người (HDI) đạt khoảng 0,8; tuổi thọ trung bình đạt 75,5 tuổi, trong đó thời gian sống khỏe mạnh đạt tối thiểu 68 năm; và Việt Nam phấn đấu vươn lên nhóm 40 quốc gia có chỉ số hạnh phúc cao nhất thế giới. Tầm nhìn đến năm 2045 hướng tới một quốc gia thịnh vượng, nơi mọi người dân đều được thụ hưởng công bằng thành quả phát triển.

Để hiện thực hóa khát vọng đó, công tác bảo vệ và chăm sóc sức khỏe nhân dân. Đặc biệt là chiến lược thích ứng với già hóa dân số đang đứng trước những yêu cầu cách mạng, đòi hỏi những giải pháp căn cơ và đột phá.

Quán triệt tinh thần đột phá từ Nghị quyết 72-NQ/TW: Sức khỏe là vốn quý nhất

Xác định "Sức khỏe là vốn quý nhất của con người, là nền tảng quan trọng nhất cho hạnh phúc và sự thịnh vượng bền vững của đất nước", Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị khóa XIII đã vạch ra những định hướng mang tính bước ngoặt: 

Chuyển dịch tư duy y tế: Chuyển mạnh từ tập trung chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, chú trọng bảo vệ, chăm sóc sức khỏe toàn diện và liên tục theo vòng đời. Đề cao vai trò của y tế dự phòng, y tế cơ sở và y học cổ truyền để bảo đảm phòng bệnh từ sớm, từ xa. 

Phát triển y tế chuyên sâu và hệ thống lão khoa: Thúc đẩy liên kết giữa bệnh viện, viện nghiên cứu và doanh nghiệp để phát triển y học công nghệ cao. Định hướng mỗi tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phải có ít nhất một bệnh viện đạt cấp chuyên sâu; đồng thời bắt buộc phải có bệnh viện lão khoa hoặc khoa lão khoa, gắn kết chặt chẽ với hệ thống phục hồi chức năng và các cơ sở chăm sóc người cao tuổi. 

Đột phá huy động nguồn lực xã hội: Thực hiện đồng bộ Nghị quyết số 68-NQ/TW (ngày 04/5/2025) của Bộ Chính trị, tạo hành lang pháp lý thông thoáng để khuyến khích khu vực kinh tế tư nhân đầu tư vào các dịch vụ y tế chất lượng cao, sản xuất dược phẩm, thiết bị y tế và đặc biệt là hệ thống viện dưỡng lão, cơ sở chăm sóc dài hạn. 

 Thách thức từ thực tiễn "già hóa" và sứ mệnh định hình nghề chăm sóc chuyên nghiệp

Thực tiễn nhân khẩu học tại Việt Nam đang đặt ra những sức ép chưa từng có. Chính thức bước vào giai đoạn già hóa từ năm 2011, đến cuối năm 2025, số lượng người cao tuổi từ 60 tuổi trở lên đã chạm mốc 14,2 triệu người (tăng 1,5 lần so với năm 2014) và dự báo sẽ tăng vọt lên khoảng 18 triệu người vào năm 2030. 

Mặc dù tuổi thọ trung bình năm 2024 đạt 74,7 tuổi, nhưng số năm sống khỏe mạnh lại không cao do gánh nặng bệnh mạn tính và suy giảm chức năng thể chất, nhận thức. Gần 70% người cao tuổi mắc từ hai bệnh mạn tính trở lên, đòi hỏi một hệ thống chăm sóc liên tục, chuyên sâu. 

Chính vì vậy, nghề chăm sóc người cao tuổi không còn đơn thuần là công việc hỗ trợ mang tính bản năng trong gia đình, mà đã trở thành một hướng đi nghề nghiệp chiến lược, đòi hỏi được đào tạo bài bản, chuẩn hóa và có lộ trình phát triển rõ ràng. Hệ thống nhân lực này bao gồm đầy đủ các phân tầng: Điều dưỡng viên, hộ lý , người chăm sóc tại nhà và nhân viên chuyên trách tại các viện dưỡng lão. 

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng với các thị trường lớn như Nhật Bản và Đức, cơ hội việc làm và phát triển chuyên môn trong lĩnh vực này đang mở ra vô cùng rộng lớn, đòi hỏi lực lượng lao động không chỉ vững tay nghề, sáng y đức mà còn phải có các chứng chỉ hành nghề chuẩn hóa. 

Sự phát triển mạnh mẽ của Hiệp hội Điều dưỡng Việt Nam, việc thành lập các chi hội chăm sóc viên tại các địa phương, cùng chiến lược thu hút các chuyên gia y tế quốc tế và đưa nhân lực đi đào tạo chuyên sâu ở các quốc gia phát triển chính là những bước đi tiên phong đầy đúng đắn. 

Để hiện thực hóa tầm nhìn trong kỷ nguyên mới, toàn xã hội  từ các cơ quan quản lý nhà nước, các cơ sở đào tạo, hệ thống y tế đến cộng đồng doanh nghiệp  cần tiếp tục chung tay phát triển nguồn nhân lực y tế và chăm sóc viên đạt chuẩn chất lượng, cân đối, đủ phẩm chất đạo đức và năng lực. Đó chính là chìa khóa thực tế nhất để thực hiện thắng lợi mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam khỏe mạnh, nơi mọi người dân đều được chăm sóc toàn diện, sống lâu, sống khỏe và sống hạnh phúc./.

PGS,TS Trần Quốc Cường, Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương