Kêu gọi ủng hộ người nghèo khó, bệnh nặng bằng tài khoản cá nhân có vi phạm pháp luật không?

Thời gian qua, mạng xã hội dậy sóng với nhiều vụ ồn ào liên quan đến việc kêu gọi từ thiện, đặc biệt là người nổi tiếng kêu gọi từ thiện trên mạng đang gây nhiều dư luận về tính minh bạch. Đáng chú ý gần đây nhất là vụ lùm xùm từ thiện TikToker Phạm Thoại và mẹ Bắp.

Một TikToker sao kê trên livestream - Ảnh chụp màn hình

Về vấn đề này, một công dân gửi câu hỏi đến Bộ Công an với nội dung: Thông qua mạng xã hội Facebook và Zalo, cá nhân kêu gọi ủng hộ các trường hợp bị bệnh nặng, tai nạn giao thông, chạy thận, hoàn cảnh nghèo khó... bằng tài khoản cá nhân của mình thì có vi phạm pháp luật không? 

Việc kêu gọi ủng hộ bằng tài khoản cá nhân có quy định cụ thể không? Cá nhân đó có phải chứng minh số tiền mọi người ủng hộ không?

Thông tin về vấn đề trên, Bộ Công an cho biết việc vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ khắc phục khó khăn do thiên tai, dịch bệnh, sự cố, hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo, được thực hiện theo quy định tại nghị định số 93 của Chính phủ.

Nhà nước khuyến khích, tôn vinh và tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức, cá nhân tham gia đóng góp tự nguyện và tổ chức vận động đóng góp tự nguyện.

Pháp luật không cấm cá nhân kêu gọi ủng hộ đối với các trường hợp bị bệnh nặng, tai nạn giao thông, chạy thận, hoàn cảnh nghèo khó... bằng tài khoản cá nhân của mình thông qua mạng xã hội Facebook và Zalo với mục đích nhân đạo.

Tuy nhiên phải công khai, minh bạch, đúng mục đích, đúng đối tượng và thực hiện đúng theo quy định tại nghị định số 93 của Chính phủ.

Trường hợp có hành vi gian dối (dựng chuyện, giả mạo thông tin, giả danh nạn nhân...) nhằm chiếm đoạt tài sản, sử dụng tiền ủng hộ sai mục đích hoặc chiếm hưởng, gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, dư luận xã hội thì căn cứ tính chất, mức độ cá nhân vi phạm sẽ bị xử lý hành chính.

Hoặc xử lý hình sự về các tội danh theo quy định của Bộ luật Hình sự như tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, tội "lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản"...

Theo Bộ Công an việc kêu gọi ủng hộ bằng tài khoản cá nhân, được thực hiện theo quy định tại mục 2, mục 4, nghị định số 93 của Chính phủ.

Cá nhân vận động phải mở tài khoản riêng tại ngân hàng theo từng cuộc vận động để tiếp nhận, quản lý toàn bộ số tiền đóng góp tự nguyện.

Bên cạnh đó có trách nhiệm mở sổ ghi chép đầy đủ thông tin về kết quả tiếp nhận, phân phối tiền đóng góp tự nguyện theo đối tượng, địa bàn được hỗ trợ.

Cuối cùng cá nhân vận động phải công khai kết quả sử dụng để chứng minh toàn bộ số tiền đã vận động và sử dụng.

Thiếu tướng Tô Cao Lanh - phó cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội (Bộ Công an) cho biết Bộ Công an sẽ tiếp nhận, giải quyết khi có cá nhân, tổ chức gửi tin báo tố giác tội phạm liên quan đến các hành vi vi phạm pháp luật khi kêu gọi từ thiện.

Thiếu tướng Lanh khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác, kiểm chứng kỹ lưỡng thông tin trước khi quyết định đóng góp từ thiện, tránh bị các đối tượng xấu, tội phạm lừa đảo.

Kiểm tra thông tin kỹ lưỡng và lựa chọn ưu tiên đóng góp cho các quỹ từ thiện, tổ chức xã hội có uy tín, được cơ quan có thẩm quyền cấp phép và hoạt động minh bạch.

Về vấn đề này, một công dân gửi câu hỏi đến Bộ Công an với nội dung: Thông qua mạng xã hội Facebook và Zalo, cá nhân kêu gọi ủng hộ các trường hợp bị bệnh nặng, tai nạn giao thông, chạy thận, hoàn cảnh nghèo khó... bằng tài khoản cá nhân của mình thì có vi phạm pháp luật không? 

Việc kêu gọi ủng hộ bằng tài khoản cá nhân có quy định cụ thể không? Cá nhân đó có phải chứng minh số tiền mọi người ủng hộ không?

Thông tin về vấn đề trên, Bộ Công an cho biết việc vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ khắc phục khó khăn do thiên tai, dịch bệnh, sự cố, hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo, được thực hiện theo quy định tại nghị định số 93 của Chính phủ.

Nhà nước khuyến khích, tôn vinh và tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức, cá nhân tham gia đóng góp tự nguyện và tổ chức vận động đóng góp tự nguyện.

Pháp luật không cấm cá nhân kêu gọi ủng hộ đối với các trường hợp bị bệnh nặng, tai nạn giao thông, chạy thận, hoàn cảnh nghèo khó... bằng tài khoản cá nhân của mình thông qua mạng xã hội Facebook và Zalo với mục đích nhân đạo.

Tuy nhiên phải công khai, minh bạch, đúng mục đích, đúng đối tượng và thực hiện đúng theo quy định tại nghị định số 93 của Chính phủ.

Trường hợp có hành vi gian dối (dựng chuyện, giả mạo thông tin, giả danh nạn nhân...) nhằm chiếm đoạt tài sản, sử dụng tiền ủng hộ sai mục đích hoặc chiếm hưởng, gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, dư luận xã hội thì căn cứ tính chất, mức độ cá nhân vi phạm sẽ bị xử lý hành chính.

Hoặc xử lý hình sự về các tội danh theo quy định của Bộ luật Hình sự như tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, tội "lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản"...

Theo Bộ Công an việc kêu gọi ủng hộ bằng tài khoản cá nhân, được thực hiện theo quy định tại mục 2, mục 4, nghị định số 93 của Chính phủ.

Cá nhân vận động phải mở tài khoản riêng tại ngân hàng theo từng cuộc vận động để tiếp nhận, quản lý toàn bộ số tiền đóng góp tự nguyện.

Bên cạnh đó có trách nhiệm mở sổ ghi chép đầy đủ thông tin về kết quả tiếp nhận, phân phối tiền đóng góp tự nguyện theo đối tượng, địa bàn được hỗ trợ.

Cuối cùng cá nhân vận động phải công khai kết quả sử dụng để chứng minh toàn bộ số tiền đã vận động và sử dụng.

Thiếu tướng Tô Cao Lanh - phó cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội (Bộ Công an) cho biết Bộ Công an sẽ tiếp nhận, giải quyết khi có cá nhân, tổ chức gửi tin báo tố giác tội phạm liên quan đến các hành vi vi phạm pháp luật khi kêu gọi từ thiện.

Thiếu tướng Lanh khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác, kiểm chứng kỹ lưỡng thông tin trước khi quyết định đóng góp từ thiện, tránh bị các đối tượng xấu, tội phạm lừa đảo.

Kiểm tra thông tin kỹ lưỡng và lựa chọn ưu tiên đóng góp cho các quỹ từ thiện, tổ chức xã hội có uy tín, được cơ quan có thẩm quyền cấp phép và hoạt động minh bạch.