Chữa bệnh theo mạng xã hội: Coi chừng hệ lụy

Một trường hợp điển hình vừa được ghi nhận tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông là bệnh nhân nam 68 tuổi, trú tại Hà Nội, được chẩn đoán ung thư trực tràng di căn gan từ tháng 6/2025. Thay vì điều trị theo phác đồ y khoa, bệnh nhân từ chối hóa trị do ám ảnh tác dụng phụ và tin vào các thông tin lan truyền trên mạng xã hội. Ông lựa chọn “chữa lành tự nhiên” bằng cách nhịn ăn, thực dưỡng, uống nước chanh pha muối mỗi sáng, cắt bỏ thịt và tinh bột với niềm tin “bỏ đói sẽ tiêu diệt tế bào ung thư”.

Khi đau vùng hạ sườn phải tăng lên, ông lại chuyển sang uống thuốc nam không rõ thành phần trong nhiều tháng. Sáu tháng “tự chữa”, bệnh nhân sụt tới 20 kg, suy kiệt nặng. Tháng 12/2025, ông nhập viện cấp cứu vì đau bụng dữ dội, chướng bụng, tắc ruột, buộc phải phẫu thuật làm hậu môn nhân tạo để giải phóng tắc nghẽn. Lúc này, khối u gan di căn đã tăng kích thước trên 10 cm và xuất hiện thêm di căn phổi, bệnh tiến triển sang ung thư trực tràng giai đoạn IV.

Theo ThS.BS Nguyễn Duy Anh - Phó Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Xạ trị và Y học hạt nhân Quốc tế Phương Đông, quan niệm “ung thư giai đoạn muộn điều trị cũng không để làm gì” là một sai lầm nguy hiểm. Với ung thư đại – trực tràng di căn, nếu không điều trị, thời gian sống trung bình chỉ khoảng 6 – 8 tháng; trong khi điều trị toàn thân đúng phác đồ có thể kéo dài thời gian sống lên 24 – 30 tháng, thậm chí 3 – 5 năm hoặc hơn. Hiện nay, chưa có bằng chứng khoa học nào cho thấy nhịn ăn, uống nước kiềm hay thuốc nam có thể chữa khỏi ung thư; ngược lại, những biện pháp này làm người bệnh suy dinh dưỡng, giảm miễn dịch và đánh mất “thời gian vàng” điều trị.

Không chỉ trong lĩnh vực ung bướu, trào lưu “chữa bệnh theo mạng xã hội” còn gây ra nhiều ca ngộ độc nguy kịch. Trung tâm Chống độc (Bệnh viện Bạch Mai) vừa tiếp nhận một bệnh nhân nam 63 tuổi ở Ninh Bình trong tình trạng hôn mê sâu, bỏng vùng mặt, phải đặt nội khí quản do ngộ độc khí CO nặng. Nguyên nhân xuất phát từ việc người bệnh chữa viêm xoang bằng cách đốt hỗn hợp sọ dừa, đinh lăng, sừng trâu trong không gian kín để hít khói – một “bài thuốc” học theo mạng xã hội.

Theo TS.BS Nguyễn Trung Nguyên - Giám đốc Trung tâm Chống độc, khí CO là chất không mùi, không màu, rất khó nhận biết nhưng hấp thu nhanh vào máu, làm mất khả năng vận chuyển oxy, gây tổn thương nghiêm trọng não, tim và cơ. Ngay cả những trường hợp ngộ độc CO nhẹ, sau điều trị vẫn có tới 50% nguy cơ để lại di chứng thần kinh, tâm thần lâu dài. Việc đốt các loại nhiên liệu, thảo mộc trong phòng kín theo “mẹo chữa bệnh” trên mạng xã hội là hành vi cực kỳ nguy hiểm.

Các chuyên gia cho rằng, nguyên nhân sâu xa của tình trạng “chữa bệnh theo mạng xã hội” là sự thiếu hiểu biết về y học, tâm lý sợ bệnh nặng, sợ tác dụng phụ của thuốc, cùng với niềm tin mù quáng vào những câu chuyện “khỏi bệnh kỳ diệu”. Trong khi đó, mạng xã hội lại thiếu cơ chế kiểm soát chặt chẽ đối với nội dung y tế, tạo điều kiện cho các thông tin sai lệch lan truyền nhanh chóng.

Từ góc độ y tế cộng đồng, các bác sĩ nhấn mạnh: mạng xã hội không thể thay thế bác sĩ và bệnh viện. Mỗi bệnh lý đều có đặc điểm riêng, cần được thăm khám, chẩn đoán và điều trị dựa trên bằng chứng khoa học. Việc tự ý điều trị theo thông tin không kiểm chứng có thể khiến bệnh tiến triển nặng hơn, làm mất cơ hội điều trị tối ưu, thậm chí đẩy người bệnh vào tình trạng nguy kịch.

Chữa bệnh theo mạng xã hội không còn là hiện tượng cá biệt, mà đang trở thành mối đe dọa thường trực đối với sức khỏe cộng đồng. Để tránh “rước họa vào thân”, người dân cần tỉnh táo trước các quảng cáo, lời khuyên chữa bệnh lan truyền trên mạng; khi có bệnh, hãy đến cơ sở y tế uy tín để được tư vấn và điều trị đúng cách. Sự chủ quan hôm nay có thể phải trả giá bằng sức khỏe, thậm chí bằng chính mạng sống của mình ngày mai.

Nguồn: Báo Đại Đoàn Kết