Bệnh sởi có tốc độ lây lan nhanh, cần nhanh chóng tiêm vaccine phòng bệnh

Bệnh sởi đang gia tăng tại Hà Nội cũng như nhiều địa phương khác. Vì thế, ngăn chặn dịch và giảm tử vong là mục tiêu được ngành y tế đặt ra cấp thiết hơn bao giờ.

Nhận định về 4 yếu tố nguy cơ gây bùng phát bệnh sởi tại Việt Nam, Giáo sư, Tiến sĩ Phan Trọng Lân, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương cho biết, hiện bệnh sởi đang tăng ở nhiều khu vực trên thế giới cũng như ở Việt Nam; là: việc giao lưu, đi lại nhiều giữa các nước, các vùng là nguy cơ làm lây lan bệnh sởi.

Bên cạnh đó, tỷ lệ tiêm chủng vaccine ở nước ta hiện chưa cao, miễn dịch chưa đầy đủ trong khi đó tỷ lệ lây lan của sởi rất cao.

Vì thế, những người chưa từng mắc sởi hoặc chưa tiêm đủ liều vaccine sởi luôn có nguy cơ mắc. Hiện nhóm tuổi mắc sởi nhiều nhất là từ 1-4 tuổi, chiếm 38%; nhóm 5-9 tuổi chiếm 24%; dưới 1 tuổi chiếm tới 25%.

Nói về các biện pháp để ngăn chặn dịch sởi, theo Giáo sư Phan Trọng Lân, cần nâng cao miễn dịch cộng đồng thông qua tiêm vaccine trong chương trình tiêm chủng thường xuyên; tiêm vaccine MMR (sởi, quai bị, rubella) cho đối tượng ngoài chương trình Tiêm chủng mở rộng, nếu tiền sử tiêm không rõ hoặc chưa đủ 2 mũi vaccine; Tiêm chủng MMR cho cán bộ y tế, phụ nữ dự định có thai trước 3 tháng.

Để tăng cường miễn dịch cộng đồng cần quản lý tốt đối tượng tiêm chủng, đặc biệt là ở những nơi khó tiếp cận hay những địa bàn di biến động dân cư, khó tiêm chủng, đồng thời, chủ động phát hiện vùng lõm, tiến hành tiêm vét, tiêm bổ sung kịp thời.

Biện pháp hữu hiệu nhất phòng, chống bệnh sởi là tiêm vaccine đầy đủ và đúng lịch cho trẻ. Vì thế, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương đã chủ động bảo đảm cung ứng đủ vaccine sởi, sởi-rubella trong năm 2025.

Giáo sư Phan Trọng Lân cho biết, hiện các vaccine sởi, sởi-rubella trong chương trình tiêm chủng thường xuyên năm 2025 đã được cấp đầy đủ, đáp ứng nhu cầu sử dụng của các tỉnh/thành phố.

Đến nay, 1.277.100 liều vaccine sởi đã được các địa phương tiếp nhận, đủ sử dụng hết tháng 8/2025 cùng 1.623.100 liều vaccine MR, đủ sử dụng hết tháng 11/2025. Ngoài ra, đã có 1.759.520 liều vaccine sởi, sởi-rubella phục vụ cho tiêm chiến dịch.

Bên cạnh tiêm vaccine, một giải pháp quan trọng trong phòng, chống dịch sởi là giám sát, phát hiện sớm ca bệnh tại trường học, cơ sở y tế, nhà trọ, nhà máy...; đồng thời, cách ly nguồn bệnh tại nhà, nơi làm việc, các cơ sở y tế.

Kiểm soát lây nhiễm trong cộng đồng bằng việc vận động tiêm chủng đúng lịch, hướng dẫn phòng bệnh, rửa tay bằng xà phòng thường xuyên, khử trùng, đeo khẩu trang, cách chăm sóc trẻ bị bệnh và cách ly, hạn chế tiếp xúc với người bệnh, tự theo dõi sức khỏe...

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Phan Trọng Lân, việc kiểm soát lây nhiễm trong bệnh viện cần được đặc biệt lưu ý với việc kiểm soát ca bệnh sởi nhập viện qua phân luồng khám bệnh, chẩn đoán sớm và chính xác; hạn chế người nhà/người chăm sóc tiếp xúc với ca bệnh; cách ly phòng/khu vực điều trị sởi và khử trùng, sát khuẩn, vệ sinh thông khí bệnh phòng và vệ sinh bề mặt; thông khí tự nhiên; thông khí cơ học 1 chiều.

Giáo sư Lân khuyến cáo, không chỉ tiêm chủng cho trẻ và người dân, các địa phương cần tiêm vaccine phòng bệnh sởi cho tất cả nhân viên y tế; trang bị khẩu trang cho nhân viên y tế, người chăm sóc, người tiếp xúc/thăm ca bệnh; điều trị bệnh nền, giảm nguy cơ tử vong; thông thoáng môi trường, chú trọng các biện pháp bảo vệ cá nhân và kiểm soát môi trường.