TÔI - CHIẾC ÁO BLOUSE TRẮNG

Tôi được treo trên móc sắt, im lặng như mọi ngày. Ánh đèn phòng trực còn chưa kịp bật sáng thì bàn tay quen thuộc đã với lấy tôi. Bàn tay ấy hơi lạnh, có mùi xà phòng sát khuẩn và một chút vội vã. Những ngón tay chạm vào vải áo không còn mềm như trước. Người mặc tôi khoác tôi lên, cài từng chiếc cúc một, chỉnh lại cổ áo cho ngay ngắn. Động tác ấy lặp đi lặp lại mỗi ngày, đều đặn đến mức tôi thuộc lòng từng nhịp.

Chúng tôi bắt đầu thêm một ngày nữa cùng nhau, như đã làm suốt bao năm.

Tác phẩm tham dự cuộc thi viết, vẽ "Con thương chiếc áo Blouse" do Nhà sách Phương Nam và Trung tâm Nghiên cứu Cải tiến Y tế (CHIR) đồng tổ chức

Tôi là chiếc áo blouse trắng. Người ta nhìn tôi từ xa và nghĩ đến sự sạch sẽ, đến yên tâm, đến một điều gì đó rất chuẩn mực. Ít ai nghĩ rằng tôi cũng là kẻ chứng kiến. Tôi đã ở đây đủ lâu để hiểu rằng phía sau màu trắng phẳng phiu này là rất nhiều vui buồn, mệt mỏi và những điều chưa từng được nói thành lời.

Tôi theo người mặc tôi bước ra hành lang dài. Mùi thuốc sát khuẩn thấm vào từng bức tường, từng cánh cửa. Tiếng bánh xe đẩy lăn đều đều trên nền gạch. Tiếng gọi nhau gấp gáp, tiếng máy móc phát ra những âm thanh quen thuộc. Tôi đã nghe những âm thanh ấy nhiều đến mức có thể phân biệt được đâu là tiếng báo động khiến nhịp tim người mặc tôi chùng xuống trong giây lát, đâu là những âm thanh bình thường của một ca trực hiếm hoi yên ả.

Có những buổi sáng, tôi nhẹ tênh. Người mặc tôi đi nhanh, bước chân dứt khoát, lưng thẳng hơn thường ngày. Nhưng cũng có những buổi sáng khác, tôi nặng trĩu ngay từ lúc khoác lên. Không phải vì tôi ướt, mà vì người mặc tôi đã thức trắng đêm trước đó. Tôi cảm nhận được điều ấy qua nhịp thở chậm hơn, qua đôi vai hơi sụp xuống khi họ đứng lặng trước bảng giao ban, lắng nghe những thông tin nối tiếp nhau không dứt.

Tôi đã ở bên họ trong những ca trực dài, khi thời gian như bị kéo giãn ra từng phút. Tôi thấy họ cúi người thay băng cho người bệnh, cẩn thận như sợ chỉ cần mạnh tay hơn một chút là gây thêm đau đớn. Tôi thấy họ đứng rất lâu bên giường bệnh, lặng im, khi một người già nhắm mắt, hơi thở yếu dần rồi tan vào không khí. Lúc ấy, tôi không còn trắng nữa. Tôi thấm mùi mồ hôi, mùi nước mắt, mùi của sự bất lực rất con người. Có những lúc, người mặc tôi dựa nhẹ vào tường hành lang, chỉ vài giây thôi, để thở. Tôi ở đó, áp sát vào lưng họ, nghe rõ nhịp tim đập nhanh hơn bình thường. Không ai nhìn thấy. Không ai hỏi. Và họ lại đứng thẳng dậy, kéo tôi cho ngay ngắn, tiếp tục bước đi như thể chưa có gì xảy ra.

Tôi đã nghe rất nhiều lời nói trong bệnh viện. Lời cảm ơn nghẹn ngào. Lời trách móc gay gắt. Lời van xin trong tuyệt vọng. Có những lời nói làm người mặc tôi mỉm cười suốt cả ca trực. Nhưng cũng có những lời nói khiến họ im lặng rất lâu. Tôi nhớ có lần, một người nhà gắt gỏng, trút lên họ tất cả nỗi bức bối. Người mặc tôi không đáp lại. Tôi cảm nhận được bàn tay họ siết chặt vạt áo tôi rồi buông ra. Chúng tôi lại đi tiếp. Không phải vì họ không buồn, mà vì họ không được phép buồn vào lúc đó.

Tôi cũng đã chứng kiến những khoảnh khắc rất đẹp, dù chẳng mấy ai để ý. Một bàn tay nắm lấy tay người mặc tôi thật chặt trước khi được đẩy vào phòng mổ. Một đứa trẻ thôi khóc khi được dỗ dành bằng giọng nói rất dịu. Một cụ bà mỉm cười hiền hậu khi được gọi đúng tên. Những lúc ấy, tôi thấy mình nhẹ đi, như thể màu trắng của tôi sáng hơn một chút.

Nhưng những khoảnh khắc nặng nề thì nhiều hơn. Những ca cấp cứu không thành. Những ánh mắt trống rỗng của người ở lại. Những buổi trực đêm mà sự im lặng kéo dài đến nghẹt thở. Tôi ở đó, che đi những giọt nước mắt rơi rất nhanh, được lau vội bằng tay áo của chính tôi trong phòng vệ sinh hẹp và lạnh.

Người ta thường nghĩ tôi chỉ thuộc về bệnh viện. Nhưng không. Tôi còn theo người mặc tôi về nhà, theo một cách khác. Có những ngày, tôi được treo trong góc phòng, nhưng mọi thứ của bệnh viện vẫn còn nguyên trong ánh mắt họ. Mùi thuốc, ánh đèn trắng, những gương mặt chưa kịp ngủ, tất cả theo họ về.

Có những bữa cơm tối nguội lạnh vì họ về muộn. Có những bữa cơm họ ngồi rất lâu mà không ăn được bao nhiêu. Tôi nghe những câu hỏi quen thuộc: “Hôm nay có mệt không?” Và tôi cũng nghe câu trả lời quen thuộc không kém: “Cũng bình thường.” Tôi biết, phía sau hai chữ “bình thường” ấy là một ngày dài không hề bình thường. Tôi đã thấy họ gục đầu xuống bàn sau ca trực đêm, chỉ ngủ được vài phút trước khi phải dậy lo việc nhà. Tôi đã thấy họ lặng lẽ xin lỗi con vì lỡ một buổi họp phụ huynh.

Tôi đã thấy họ tắt vội điện thoại khi có cuộc gọi quen thuộc, dù đó là ngày nghỉ hiếm hoi. Những lúc ấy, tôi không ở trên người họ, nhưng tôi biết họ vẫn đang mặc tôi theo một cách nào đó. Có những đêm, họ ngồi rất lâu trong bóng tối, nhìn tôi treo trên móc. Tôi không biết họ nghĩ gì. Nhưng tôi đoán, có thể là về việc ở lại hay rời đi. Về việc mình còn đủ sức không. Tôi ước gì tôi có thể nói. Nhưng tôi chỉ là một chiếc áo.

Tôi già đi cùng họ. Màu trắng không còn mới như ngày đầu. Cổ tay sờn. Vạt áo nhăn. Những nếp gấp không thể là phẳng hoàn toàn. Mỗi vết sờn là một ngày dài. Mỗi nếp nhăn là một câu chuyện. Có những thứ được giặt rất kỹ, như để xóa đi dấu vết của mệt mỏi. Nhưng cũng có những thứ không bao giờ giặt được.

Tôi đã từng được khoác lên những con người rất trẻ, ánh mắt còn nhiều háo hức. Tôi thấy họ run tay trong những lần đầu tiên. Tôi thấy họ lặng im khi bị nhắc nhở. Rồi tôi thấy họ dần vững vàng hơn. Không phải vì không còn sợ, mà vì đã quen với việc phải đứng vững.

Có một ngày, người mặc tôi ngồi rất lâu trong phòng thay đồ sau ca trực. Tôi vẫn còn trên người họ. Không ai gọi. Không ai thúc. Chỉ có sự im lặng. Tôi biết đó là lúc họ đã chạm đến một giới hạn nào đó. Nhưng sáng hôm sau, họ vẫn khoác tôi lên. Chậm hơn. Khẽ hơn. Nhưng vẫn khoác. Tôi đã thấy họ cười khi được nhận ra giữa phố đông. Tôi cũng đã thấy họ cúi đầu khi gặp lại người từng mất đi người thân. Những câu chuyện được kể lại rất ngắn, như thể nói nhiều hơn sẽ làm mọi thứ vỡ ra.

Tôi là chiếc áo blouse. Tôi không chữa bệnh. Tôi không xoa dịu được nỗi đau. Nhưng tôi ở đó. Tôi che đi. Tôi chứng kiến. Tôi đồng hành. Tôi là phần im lặng của một công việc đòi hỏi rất nhiều mà nói ra rất ít.

Một ngày nào đó, tôi sẽ cũ hẳn. Tôi sẽ được thay bằng một chiếc áo khác, trắng hơn, phẳng hơn. Tôi sẽ rời khỏi móc treo quen thuộc. Nhưng những gì tôi đã thấy thì không mất đi. Chúng ở lại trong dáng đi chậm hơn, trong giọng nói trầm hơn, trong ánh mắt biết nhìn sâu vào nỗi đau của người khác.

Ngày mai, tôi lại được khoác lên. Tôi lại theo họ đi qua những hành lang dài, những căn phòng sáng đèn, những câu chuyện chưa kịp kể. Tôi đã quen với việc không được hỏi ý kiến. Quen với việc có mặt khi cần và biến mất khi xong việc. Tôi không trách. Vì tôi sinh ra để ở đó.

Có những ngày, họ đứng rất lâu trước tôi. Không vội. Không nói. Tay cầm lấy cổ áo rồi buông ra. Rồi lại cầm. Như thể đang thương lượng với chính mình về một điều gì đó đã lặp lại quá nhiều lần. Tôi nghe được cả những do dự rất khẽ, những mệt mỏi không thành lời. Nhưng cuối cùng, tôi vẫn được khoác lên. Lần nào cũng vậy.

Tôi không biết mình sẽ còn được mặc bao lâu. Có thể đến khi màu trắng này ngả sang xám. Có thể đến khi những đường chỉ sờn ra nhiều hơn những lần được là phẳng. Cũng có thể đến khi người mặc tôi không còn đủ sức để đứng thẳng như bây giờ. Tôi không biết. Nhưng tôi biết một điều rất rõ: tôi đã chứng kiến một con người sống rất tử tế với người khác, nhưng lại quá nghiêm khắc với chính mình.

Họ luôn ở lại sau cùng. Luôn nhận phần khó hơn. Luôn nói “không sao” trước khi kịp hỏi bản thân mình có ổn không. Tôi ở sát họ hơn bất kỳ ai, nên tôi biết sự mạnh mẽ ấy không phải vô tận. Nếu tôi có thể nói thay họ một câu, tôi sẽ nói rằng: đằng sau màu trắng này không phải là sự kiên cường không bao giờ cạn, mà chỉ là một con người đã quen đặt mình xuống thấp hơn người khác. Còn bây giờ, tôi vẫn treo đây. Không vội vàng. Không mong đợi điều gì lớn lao.

Chờ một buổi sáng nữa. Chờ một bàn tay nữa. Chờ được khoác lên, để tiếp tục lặng lẽ gánh cùng họ một ngày dài.

 

 

Văn Thanh - Anh Minh


Tin mới