Phạt từ 200.000 - 500.000 đồng hành vi hút thuốc lá tại địa điểm quy định cấm

Tỷ lệ hút thuốc cao, vi phạm điểm cấm diễn ra phổ biến

Tại Việt Nam, Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá đã quy định rõ các địa điểm cấm hút thuốc, bao gồm cơ sở y tế, trường học, phương tiện giao thông công cộng… Tuy nhiên, trên thực tế, việc tuân thủ vẫn chưa nghiêm, thậm chí nhiều nơi vi phạm diễn ra công khai.

Việt Nam hiện nằm trong top 15 quốc gia có tỷ lệ hút thuốc cao nhất thế giới. Các khảo sát gần đây cho thấy hơn 42% nam giới trưởng thành và gần 2% nữ giới trưởng thành đang hút thuốc. Không chỉ vậy, tình trạng phơi nhiễm khói thuốc thụ động tại nơi công cộng vẫn ở mức đáng báo động.

Cụ thể, tỷ lệ phơi nhiễm khói thuốc tại nhà hàng lên tới khoảng 80%, quán bar và cà phê khoảng 85%, bến xe, ga tàu dao động 60–70%. Những con số này phản ánh rõ thực trạng: quy định cấm hút thuốc tại nơi công cộng chưa được thực hiện nghiêm túc, công tác giám sát và xử lý vi phạm còn nhiều hạn chế.

Đáng lo ngại, tại nhiều bệnh viện, trường học – những nơi bị cấm hút thuốc hoàn toàn – hành vi hút thuốc vẫn xảy ra. Điều này không chỉ vi phạm pháp luật mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của người bệnh, trẻ em và những đối tượng dễ bị tổn thương.

Theo Tổ chức Y tế thế giới, mỗi năm Việt Nam ghi nhận trên 100.000 ca tử vong liên quan đến thuốc lá, trong đó hơn 84.000 ca do hút thuốc chủ động và trên 18.000 ca do hút thuốc thụ động.

Theo Tổ chức Y tế thế giới, mỗi năm Việt Nam ghi nhận trên 100.000 ca tử vong liên quan đến thuốc lá, trong đó hơn 84.000 ca do hút thuốc chủ động và trên 18.000 ca do hút thuốc thụ động. Đây là con số rất lớn, cho thấy thuốc lá không còn là vấn đề cá nhân mà đã trở thành gánh nặng y tế nghiêm trọng.

Các chuyên gia cũng cảnh báo, thuốc lá là nguyên nhân của ít nhất 25 bệnh nguy hiểm, trong đó có đột quỵ, bệnh tim mạch, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) và ung thư phổi – những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong hiện nay.

PGS.TS.BS. Trần Văn Ngọc - Chủ tịch Hội Hô hấp TP HCM cho rằng hen và COPD đều liên quan chặt chẽ đến vấn đề môi trường. Đặc biệt, COPD có liên quan mật thiết đến thuốc lá, với khoảng 90% ca bệnh liên quan đến hút thuốc lá. Do đó, giảm thiểu tác hại của thuốc lá là giải pháp quan trọng nhất để giảm gánh nặng COPD.

Siết chặt chế tài: Tăng xử phạt cả người hút và đơn vị quản lý

Trước thực trạng vi phạm còn phổ biến, Chính phủ đã ban hành Nghị định 90/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, trong đó có nhiều nội dung liên quan đến phòng, chống tác hại thuốc lá.

Theo đó, hành vi hút thuốc lá tại địa điểm có quy định cấm sẽ bị xử phạt từ 200.000 đến 500.000 đồng. Trường hợp hút thuốc lá trên tàu bay thực hiện theo quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hàng không dân dụng.

Đáng chú ý, Nghị định cũng quy định rõ trách nhiệm của đơn vị quản lý địa điểm. Cụ thể, mức phạt từ 3 đến 5 triệu đồng sẽ được áp dụng đối với các hành vi như: Không có chữ hoặc biểu tượng "cấm hút thuốc lá" tại địa điểm cấm hút thuốc lá theo quy định của pháp luật; Không tổ chức thực hiện, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện đúng quy định về cấm hút thuốc lá tại địa điểm thuộc quyền quản lý, điều hành.

Đối với khu vực được phép bố trí nơi hút thuốc riêng, nếu không đảm bảo các điều kiện theo quy định, mức xử phạt có thể lên tới 5 – 10 triệu đồng. Các vi phạm bao gồm: Không có phòng riêng hoặc hệ thống thông khí tách biệt; Không có dụng cụ chứa tàn thuốc; Không có biển báo rõ ràng; Không trang bị thiết bị phòng cháy, chữa cháy.

Các quy định này cho thấy cách tiếp cận mới: không chỉ xử phạt người hút thuốc, mà còn tăng trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở, qua đó tạo áp lực buộc các đơn vị phải thực thi nghiêm quy định.

Cần hành động quyết liệt để bảo vệ sức khỏe cộng đồng

Dù chế tài đã tương đối đầy đủ, song hiệu quả thực thi vẫn phụ thuộc vào sự vào cuộc đồng bộ của các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương. Các chuyên gia cho rằng, ngoài việc đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức, cần tăng cường kiểm tra, xử phạt thường xuyên và nghiêm minh đối với các hành vi vi phạm. Đặc biệt, cần xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm chính trong việc theo dõi, giám sát và xử lý vi phạm tại từng địa bàn.

Hành vi hút thuốc lá tại địa điểm có quy định cấm sẽ bị xử phạt từ 200.000 đến 500.000 đồng.

Một số ý kiến cũng đề xuất cần áp dụng các biện pháp quyết liệt tương tự như trong lĩnh vực giao thông đường bộ hoặc phòng, chống tác hại của rượu bia – những lĩnh vực đã đạt hiệu quả rõ rệt khi siết chặt thực thi pháp luật.

Bên cạnh đó, việc phát huy vai trò giám sát của người dân cũng rất quan trọng. Khi cộng đồng chủ động phản ánh và lên án các hành vi hút thuốc nơi công cộng, áp lực xã hội sẽ góp phần thay đổi hành vi của người hút thuốc.

Trong bối cảnh mỗi năm có hàng trăm nghìn ca tử vong liên quan đến thuốc lá, việc kiểm soát hành vi hút thuốc tại nơi công cộng không chỉ là yêu cầu pháp lý, mà còn là trách nhiệm đối với sức khỏe cộng đồng.

Theo Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, các địa điểm cấm hút thuốc hoàn toàn gồm:

• Cơ sở y tế (bệnh viện, phòng khám, trạm y tế…);
• Cơ sở giáo dục (trường học, nhà trẻ, mẫu giáo…);
• Khu vực có nguy cơ cháy, nổ cao;
• Phương tiện giao thông công cộng (xe buýt, tàu hỏa, máy bay…);
• Nơi làm việc trong nhà Khu vui chơi giải trí dành cho trẻ em.

Ngoài ra, một số địa điểm công cộng khác như nhà hàng, quán cà phê, khách sạn, bến xe, nhà ga… phải bố trí khu vực hút thuốc riêng, bảo đảm điều kiện tách biệt theo quy định.

Việc hút thuốc tại các khu vực cấm có thể bị xử phạt từ 200.000 - 500.000 đồng, đồng thời cơ sở quản lý nếu không thực hiện đúng quy định cũng sẽ bị xử phạt theo Nghị định 90/2026/NĐ-CP.

Theo Sức khoẻ & Đời sống