Hoàn thiện, tạo khung pháp lý bền vững để lan tỏa hoạt động nhân văn hiến - ghép tạng

Đại diện lãnh đạo các Cục Quản lý Khám chữa bệnh; Cục Khoa học, Công nghệ và Đào tạo; các Vụ Pháp chế, Vụ Kế hoạch Tài chính; Đại diện Trung tâm Điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người, một số Bệnh viện tuyến Trung ương trên địa bàn TP Hà Nội tham dự cuộc họp tại điểm cầu Bộ Y tế.

GS.TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia chủ trì cuộc họp trực tiếp kết hợp trực tuyến rà soát tiến độ xây dựng Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.

Bệnh viện Trung ương Huế và Bệnh viện Chợ Rẫy tại TP Hồ Chí Minh tham dự cuộc họp theo hình thức trực tuyến.

Tại cuộc họp, Cục Quản lý Khám chữa bệnh – đơn vị đầu mối xây dựng Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác trình bày tiến độ thực hiện.

Với 6 Chương và 40 Điều, Dự thảo Luật đề xuất sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung quan trọng được đơn vị đầu mối phối hợp với các cơ quan liên quan tiến hành so sánh nội dung sửa đổi, bổ sung.

Các điểm chính được đề xuất tập trung các Điều 1, 3, 5, 6; Các nội dung về đơn giản hóa điều kiện lấy mô, tạng; rút ngắn thời gian trong quy trình chẩn đoán chết não; thay đổi thứ tự ưu tiên trong tiếp nhận ghép tạng; xây dựng cơ chế tài chính và chính sách hỗ trợ phù hợp;

Công tác thông tin, tuyên truyền, vai trò trách nhiệm; Chế độ BHYT và viện phí đối với người được ghép mô, bộ phận cơ thể người; Ghép bộ phận cơ thể người có liên quan đến người nước ngoài: Hiến máu, tế bào gốc và tiếp nhận máu, tế bào gốc từ người hiến…

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp.

Tại cuộc họp, các đại biểu cả trực tiếp và trực tuyến đã tập trung thảo luận, đóng góp ý kiến vào nhiều nội dung quan trọng, bao gồm: Công tác đào tạo nhân lực; cũng như các giải pháp kỹ thuật, pháp lý và quản lý nhằm đơn giản hóa nhưng vẫn bảo đảm tính chặt chẽ trong quy trình chẩn đoán chết não, nhất là trong việc tôn trọng ý chí tự nguyện, bảo mật thông tin và ngăn chặn hành vi thương mại hóa hoạt động hiến – ghép mô, tạng.

Việc sửa đổi, bổ sung Luật với mục tiêu là tối ưu hóa hiệu quả sử dụng tạng, đồng thời giữ vững sự minh bạch và công bằng; Phương án giảm bớt vướng mắc về thủ tục, đồng thời phù hợp với thông lệ quốc tế, điều kiện thực tiễn và năng lực triển khai tại Việt Nam.

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn nhấn mạnh: Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến lấy xác, được Quốc hội thông qua năm 2006, là văn bản pháp lý đầu tiên của Việt Nam đặt nền móng cho lĩnh vực y học mang tính nhân văn và tiên tiến.

TS.BS Hà Anh Đức - Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh phát biểu.

Việc sửa đổi Luật là yêu cầu khách quan và cấp thiết, phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Thứ trưởng Trần Văn Thuấn yêu cầu Cục Quản lý Khám chữa bệnh phối hợp với Viện Chiến lược và Chính sách y tế, các đơn vị liên quan tiến hành khảo sát thực tiễn để có đánh giá tổng quát, khách quan; Cùng đó, Cục Quản lý Khám chữa bệnh phối hợp với một số bệnh viện có kinh nghiệm tổ chức hội thảo, mời các chuyên gia trong lĩnh vực tài chính xây dựng cơ chế giá trong các chuỗi hoạt động hiến – lấy – vận chuyển – bảo quản – ghép.

Quá trình hoàn thiện Dự thảo Luật cần phân cấp, phân quyền, phân định rõ từng nội dung được định vị trong Luật, trong Nghị định và Thông tư hướng dẫn; Các thuật ngữ, khoản, điều soạn thảo rõ ràng, khoa học, cẩn trọng, chi tiết, khu trú gọn nhưng có độ mở ở các tiêu chí, điều khoản nhằm sát với thực tiễn cuộc sống. Về cơ chế, khi xây dựng Luật phải đảm bảo phù hợp thực tế giữa các loại hình hiến, công tác quản lý hiến tạng, hiến máu và tế bào gốc.

PGS.TS Dương Đức Hùng - Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức phát biểu.

Thứ trưởng Trần Văn Thuấn yêu cầu bổ sung thêm một số nhóm chính sách về tăng cường nguồn hiến mô, cơ thể người; quyền lợi của người nhà, người hiến, chi phí vận động, hiến, ghép và chăm sóc sau ghép.

"Thực tiễn hiện nay đang đặt ra nhiều vấn đề chưa được Luật hiện hành điều chỉnh hoặc điều chỉnh chưa đầy đủ, trách nhiệm của ngành Y tế cần khẩn trương hoàn thiện, trình cấp có thẩm quyền về những sửa đổi, bổ sung của Luật, như một bước đột phá về thể chế, bảo đảm tính khả thi, nhất quán, tạo nền tảng pháp lý bền vững, nhân văn và hiệu quả cho lĩnh vực Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác mang lại cơ hội sống cho người bệnh"- Thứ trưởng Trần Văn Thuấn nhấn mạnh và đề nghị Tổ soạn thảo, Ban biên tập tập trung tối đa chỉnh lý, hoàn thiện Dự thảo, trình cấp có thẩm quyền xem xét, ban hành đúng tiến độ kế hoạch đề ra.

PGS.TS Đồng Văn Hệ - Phó Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Giám đốc Trung tâm Điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người phát biểu.