Đưa các hoạt động chăm sóc người cao tuổi toàn diện tại cộng đồng

Đánh giá hiệu quả ban đầu

Hà Nội đang trong quá trình già hóa dân số, nhu cầu chăm sóc sức khỏe, phục hồi chức năng, dinh dưỡng, chăm sóc tinh thần và các dịch vụ hỗ trợ đời sống đối với người cao tuổi ngày càng tăng. Trên cơ sở chủ trương của Trung ương và Thành phố về bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, Sở Y tế Hà Nội đã hướng dẫn triển khai thí điểm mô hình "Cơ sở chăm sóc sức khỏe ban ngày cho người cao tuổi tại xã, phường" theo Hướng dẫn số 3281/HD-SYT ngày 14/4/2026.

Theo đó, mô hình thí điểm chăm sóc sức khỏe người cao tuổi ban ngày được tổ chức tại cộng đồng, tận dụng cơ sở vật chất, nhân lực hiện có của trạm y tế và địa phương, không thành lập tổ chức mới, không phát sinh bộ máy riêng.

Các hoạt động chủ yếu gồm chăm sóc, theo dõi và quản lý sức khỏe người cao tuổi; phục hồi chức năng, vận động liệu pháp và phòng ngừa té ngã; tư vấn, hướng dẫn dinh dưỡng; chăm sóc đời sống tinh thần, giao lưu và kết nối cộng đồng; tổ chức các hoạt động văn hóa, giải trí, sinh hoạt phù hợp với người cao tuổi.

Điểm y tế tại số 307 đường Thạch Bàn thuộc Trạm Y phường Long Liên được cải tạo thành cơ sở chăm sóc sức khỏe ban ngày cho người cao tuổi.

Điểm phù hợp của mô hình là đưa các hoạt động chăm sóc người cao tuổi đến gần cộng đồng, tạo điều kiện để người cao tuổi được chăm sóc sức khỏe, phục hồi chức năng, sinh hoạt và giao lưu trong thời gian ban ngày nhưng vẫn duy trì cuộc sống tại gia đình.

Tính đến ngày 11/9, mô hình đã được triển khai thí điểm tại 5 xã, phường: Đống Đa, Quốc Oai, Tây Hồ, Long Biên, Việt Hưng với nhiều hiệu quả phù hợp thực tiễn.

Phường Long Biên hiện có hơn 8.700 người cao tuổi, chiếm khoảng 13% dân số. Trong số này, gần 6.000 người đang mắc các bệnh mạn tính cần được theo dõi và quản lý sức khỏe thường xuyên. Đây cũng là phường đầu tiên được thành phố Hà Nội lựa chọn để triển khai mô hình chăm sóc sức khỏe ban ngày cho người cao tuổi. Ngày 6/6, mô hình được chính thức ra mắt, sau hơn 3 tháng vận hành đến nay đã đón hơn 600 lượt người cao tuổi đến trải nghiệm, 20 người đăng ký chăm sóc thường xuyên; 100% người cao tuổi được cập nhật hồ sơ sức khỏe điện tử và được tư vấn chăm sóc sức khỏe, chăm sóc dinh dưỡng.

Tại xã Quốc Oai, sau gần 2 tháng hoạt động đã đón khoảng 700 lượt người cao tuổi đến trải nghiệm, 8 người đăng ký sinh hoạt định kỳ. Các hoạt động vận động, phục hồi chức năng, y học cổ truyền, sinh hoạt cộng đồng, truyền thông và chuyển đổi số cho người cao tuổi được tổ chức thường xuyên.

Tại phường Đống Đa, sau hơn 7 tuần đi vào hoạt động, cơ sở đã đón hơn 450 lượt người cao tuổi trải nghiệm, 16 người đăng ký sinh hoạt thường. Cơ sở đã thực hiện 100 lượt kiểm tra, theo dõi sức khỏe; 65 lượt xoa bóp, bấm huyệt và các hoạt động hỗ trợ nâng cao sức khỏe; tư vấn về chăm sóc sức khỏe và dinh dưỡng cho 86 lượt người; tổ chức 30 buổi luyện tập dưỡng sinh, 20 buổi sinh hoạt văn hóa, đọc sách và phục vụ 207 suất ăn dinh dưỡng.

Tại phường Việt Hưng, sau hơn 1 tháng triển khai, mô hình đã đón trên 136 lượt người đến tham quan và trải nghiệm, 11 người cao tuổi đăng ký tham gia thường xuyên. Cơ sở đã thực hiện 136 lượt kiểm tra sức khỏe; xoa bóp, bấm huyệt, nâng cao sức khỏe cho 84 lượt người, tư vấn chăm sóc sức khỏe và dinh dưỡng cho 205 lượt người; tổ chức 12 buổi luyện tập dưỡng sinh, phòng chống té ngã, 14 buổi sinh hoạt văn hóa, đọc sách, giao lưu, trò chơi, 2 buổi truyền thông chuyên đề, tư vấn cho 215 lượt người cao tuổi và phục vụ 118 suất ăn dinh dưỡng.

Tại phường Tây Hồ, sau gần 4 tuần triển khai, cơ sở đã đón trên 180 lượt người đến tham quan, tìm hiểu và trải nghiệm. Hiện tại cơ sở có 20 người cao tuổi đăng ký tham gia trải nghiệm miễn phí trong 1 tháng đầu tiên. Cơ sở đã thực hiện xoa bóp, bấm huyệt, nâng cao sức khỏe cho 400 lượt người; tổ chức 20 buổi luyện tập dưỡng sinh, phục hồi chức năng và phòng chống té ngã, 28 buổi sinh hoạt văn hóa, đọc sách, giao lưu, trò chơi, 8 buổi truyền thông chuyên đề; đồng thời phục vụ 400 suất ăn dinh dưỡng cho người cao tuổi tham gia bán trú.

Không chỉ là một cơ sở chăm sóc sức khỏe, cơ sở chăm sóc sức khỏe ban ngày của phường Việt Hưng còn là không gian kết nối, sẻ chia và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người cao tuổi.

Hoàn thiện và từng bước nhân rộng

Việc khai trương mô hình thí điểm "Cơ sở chăm sóc sức khỏe ban ngày cho người cao tuổi" đánh dấu bước phát triển mới trong công tác an sinh xã hội, thể hiện quyết tâm trong việc xây dựng cộng đồng thân thiện với người cao tuổi của thành phố Hà Nội.

Sau một thời gian triển khai thí điểm mô hình ghi nhận một số khó khăn như: mức độ tiếp cận của người cao tuổi và gia đình về mô hình còn chưa đồng đều; số người tham gia thường xuyên trong thời gian đầu chưa cao; một bộ phận người cao tuổi, nhất là tại khu vực ngoại thành, chưa nhận thức đầy đủ về lợi ích của mô hình và còn tâm lý e ngại về chi phí tham gia. Ngoài ra, nhân lực chuyên môn về lão khoa, phục hồi chức năng, tâm lý, công tác xã hội còn hạn chế; nhân lực tại các trạm y tế chủ yếu thực hiện theo hình thức kiêm nhiệm trong khi vẫn phải bảo đảm các nhiệm vụ chuyên môn thường xuyên, dẫn đến khó khăn khi nhu cầu sử dụng dịch vụ của người cao tuổi tăng.

Đề xuất lộ trình nhân rộng mô hình, trong thời gian tới, các xã, phương của thành phố tiếp tục triển khai, theo dõi, đánh giá toàn diện kết quả hoạt động của các cơ sở thí điểm; tổng hợp khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp hoàn thiện mô hình. Từ đó, chuẩn hóa mô hình, hoàn thiện các tiêu chí về cơ sở vật chất, chuyên môn, quy trình hoạt động, từng bước nhân rộng mô hình theo điều kiện thực tế, ưu tiên các địa bàn có tỷ lệ người cao tuổi cao, có cơ sở vật chất phù hợp và khả năng huy động nguồn lực.

Với sự quan tâm của thành phố, sự đồng hành của các cơ quan chuyên môn và sự ủng hộ của nhân dân, mô hình được kỳ vọng sẽ phát huy hiệu quả thiết thực, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người cao tuổi và lan tỏa những giá trị nhân văn trong cộng đồng. Thành phố phấn đấu đến năm 2030 mỗi xã, phường có ít nhất một điểm/cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày.

Theo Sở Y tế TPHCM